نقش رژیم غذایی در سلامتی دندان ها

  1. صفحه اصلی
  2. سلامت دهان و دندان
  3. نقش رژیم غذایی در سلامتی دندان ها
نقش رژیم غذایی در سلامتی دندان ها

نقش رژیم غذایی در سلامتی دندان ها

آشامیدنى ها و تعداد وعده هاى غذایى با تاثیر بر روى میکروب هاى موجود در دهان، نقش مهمى را در تکامل دندان، لثه، نسوج و ساختار استخوانى محیط دهان و همچنین پیشگیرى از انواع بیمارى هاى دهان و سلامتی دندان ایفا می کنند که عمدتا‌ این تاثیرات به شکل سیستمیک است.

بیمارى هاى دهان عمدتا‌ در پى پوسیدگى دندان ها ایجاد مى شود. فقدان یک یا چند دندان و یا بى دندانى کامل در سنین بالاى 65 سال رایج است که این مشکل تاثیر بسزایى در تغذیه ی این دسته از افراد دارد و علاوه بر آن باعث اختلال در رشد، تکامل، بقا و ساختار حفره دهانى مى شود.

 

نقش ویتامین‌ها در سلامتی دندان



  • کمبود ویتامین هاى B12  ، C ، ریبوفلاوین ، فولات  و مواد معدنى مثل روى ، آهن، در کاهش روند ترمیم نسوج دهانى موثر است.

  • به همان نسبت که کمبود مواد یاد شده در شکل گیرى و سلامت دهان موثر است.

  • متقابلا‌ شکل و سلامت حفره ی دهان نیز در دریافت مواد فوق و استفاده از آنها نقش دارد؛

  • به عبارتى مى توان گفت این دو وضعیت به گونه اى به هم وابسته اند.

  • کمبود موادى مانند ویتامین هاى A، C، E  ، فولات و بتاکاروتن  و املاح معدنى چون کلسیم ، فسفر  و روى در ایجاد بیمارى هاى پریودنتال نقش موثرى دارند.


 

‌ نقش تغذیه در تکامل و سلامتی دندان ها


تکامل دندان هاى شیرى در ماه دوم و سوم جنینى آغاز مى شود و معدنى شدن آنها از ماه چهارم جنینى تا دهه ی اول زندگى فرد ادامه دارد. مواد غذایى که جنین از بدن مادر دریافت مى نماید، نقش موثرى در تشکیل و تکامل ساختار دندان ها در مرحله قبل از رویش آنها دارد.

  • تشکیل دندان ها با معدنى شدن ماتریکس پروتئینى آنها همراه است.

  • در عاج دندان، پروتئین به صورت الیاف کلاژن است که براى ساخت آنها وجود ویتامین C  ضرورى است.

  • ویتامین D  جزء اساسى جهت تشکیل بلورهاى هیدروکسى آپاتیت از کلسیم و فسفر است.

  • فلوراید نیز با اضافه شدن روى بلورهاى هیدروکسى آپاتیت، لایه ی مقاوم به پوسیدگى را روى دندان ها ایجاد مى کند.

  • تغذیه و رژیم غذایى در تمام مراحل تکامل، رویش و بقاى دندان موثر است.

  • پس از رویش دندان، تغذیه نقش موثر و مداومى در تکامل، تقویت و معدنى شدن مینا و بقیه ی اجزاى دندان دارد.

  • در طول زندگى فرد رژیم غذایى نقش موثرى را در دندان ها، استخوان ها، پایدارى نسوج دهان و مقاومت در مقابل عفونت و افزایش عمر دندان ها دارد.


 

تأثیر غذاها بر سلامتی دهان و دندان


اگر می‌خواهید از پوسیدگی دندان پیشگیری کنید، باید بدانید که تعداد دفعات خوردن نیز به اندازه چیزی که می‌خورید اهمیت دارد.

 

تأثیرات فوری غذا


به محض شروع خوردن برخی غذاها، تغییراتی در دهان ایجاد می‌شود. باکتری‌های موجود در دهان باعث می‌شوند که پلاک‌های دندانی حالت اسیدی بیشتری پیدا کنند و این اسید شروع به تخریب دندان می‌نماید و باعث پوسیدگی دندان می‌شود.

 

تاثیر کربوهیدرات‌ها بر سلامتی دندان



  • تمام غذاهایی که دارای کربوهیدرات هستند در نهایت کربوهیدرات‌هایشان به قندهای ساده همچون گلوکز، فروکتوز، مالتوز و لاکتوز تبدیل می‌شوند.

  • برخی غذاها که کربوهیدرات‌های قابل تخمیر دارند در دهان شکسته می‌شوند.

  • در حالی که کربوهیدرات برخی غذاها در بقیه دستگاه گوارش شکسته می‌شود.

  • کربوهیدرات‌های قابل تخمیر با باکتری‌های دهان همکاری می‌کنند و بالاخره دندان را از بین می‌برند.

  • این غذاها شامل قندهای آشکار مانند شیرینی، کیک، نوشابه، شکلات

  • و قندهای ناپیدا مانند نان، چیپس، موز و غلات صبحانه است.


 

تاثیر قندها بر سلامتی دندان



  • بعضی باکتری‌هایی که روی دندان‌ها هستند از قندها استفاده کرده و اسید تولید می‌کنند.

  • این اسیدها مواد معدنی مینای دندان را حل می‌کنند.

  • البته دندان‌ها طی فرآیندی مواد معدنی را دوباره بازسازی می‌کنند.

  • بزاق دهان، فلوراید و برخی غذاها به این فرآیند کمک می‌کنند.

  • فساد دندان زمانی آغاز می‌شود که سرعت از دست رفتن مواد معدنی بیش از به دست آمدنشان باشد.

  • غذاها و مواد قندی که در شیارهای دندانی جمع می‌شوند باعث پوسیدگی دندان می‌گردند.


منابع قند شامل:

  • شکلات، شیرینی، کیک

  • چیپس و پفک، نان، مافین (کلوچه)

  • سیب‌زمینی سرخ کرده، چوب شور

  • موز، کشمش و دیگر میوه‌های خشک هستند.


این غذاها منبع قندی لازم برای تولید اسید را در اختیار باکتری‌ها قرار می‌دهند.

اگر این خوراک‌ها به سطح دندان بچسبند یا بین دندان‌ها گیر کنند خطرناک‌تر خواهند بود.

 

تاثیر نوشابه نوشیدنی‌های شیرین بر سلامتی دندان



  • کسانی که در طول روز نوشابه یا قهوه شیرین را جرعه‌جرعه می‌نوشند؛ به طور دائم یک منبع قندی در اختیار باکتری‌ها قرار می‌دهند.

  • مصرف نوشابه حتی بدون قند یا هر نوشیدنی حاوی شکر مانند قهوه یا چای شیرین و لیموناد را کاهش دهید.

  • آب میوه‌ها حاوی قند طبیعی هستند و می‌توانند موجب پوسیدگی شوند.

  • اگر چنین نوشابه‌هایی مصرف می‌کنید، آن‌ها را جرعه‌جرعه به مدت طولانی استفاده نکنید.

  • اگر یک بطری نوشابه را همراه غذا بنوشید و تمام کنید بهتر از این است که تا دو ساعت آن را جرعه‌جرعه مصرف کنید.

  • چای بدون قند، شیر و آب، به خصوص آب حاوی فلوراید انتخاب‌های خوبی هستند.

  • چای هم دارای فلوراید است و می‌تواند مینای دندان را تقویت نماید و پوسیدگی دندان را به تأخیر اندازد.

  • البته مصرف چای غلیظ نیز قابل توصیه نیست.


 

برای حفظ سلامتی دندان چه بخوریم؟


با رعایت توصیه‌های ساده زیر می‌توانید به سلامت دندان‌های خود کمک کنید:

  • هر روز به جای برنج و نان سفید از غلات کامل مانند برنج قهوه‌ای، جوی دو سر و نان تیره استفاده کنید.

  • سبزیجات سبز تیره یا نارنجی رنگ بیشتر مصرف نمایید.

  • میوه‌های گوناگون بخورید.

  • از رژیم پر غلات، میوه‌جات و سبزیجات پیروی کنید.

  • برای تأمین بخشی از پروتئین روزانه خود ماهی، حبوبات، مغزها و دانه‌ها را در رژیم غذایی خود قرار دهید.

  • غذاهای کم نمک مصرف کنید.

  • وزن خود را در حد متعادل حفظ کنید و فعالیت بدنی کافی داشته باشید.


به طور کلی در هرم غذایی خود باید غلات کافی، حداقل دو و نیم واحد سبزیجات، 2 واحد میوه، حداقل 3 لیوان شیر، ماست و پنیر حاوی کلسیم و پروتئین‌هایی مانند گوشت، حبوبات، تخم‌مرغ و مغزها را قرار دهید و در مصرف چربی‌ها و شیرینی‌ها امساک نمایید.

 

افزودن دیدگاه